Gdy chodzi o ryby to determinacja płci u nich jest wyjątkowo skomplikowana i wieloczynnikowa, a dodatkowo są gatunki zdolne do zmiany płci. Nie podejmuje się wyjaśniać tego na forum, zresztą akurat nie wiem jak jest u gupików.
U gadów jest może prościej, ale nie tak znowu bardzo. Temperaturo- zależna determinacja płci TSD (temperature-dependent sex determination) występuje w wielu grupach. Zjawisko to akurat nie jest znane u grup gadów wymienionych przez Jadzię, natomiast dotyczy wszystkich krokodyli, tuatary, wielu gekonów, nielicznych Iguanidae (legwanów) i zdecydowanej większości dotychczas zbadanych pod tym względem żółwi. Przypuszcza się, że może występować u jednego gatunku kameleona, ale nie jest to pewne. Istnieje kilka różnych typów TSD. Przykład przytoczony przez Atraxa jest prawidłowy, akurat u żółwi morskich (i w ogóle u większości żółwi) dominuje typ: niższa temperatura=samce, wyższa= samice. Nie jest to hipoteza, ale dość dobrze zbadane zjawisko i nadal badane od czasu jego odkrycia w 1971 r. u żółwi błotnych i Testudo graeca. Stale badany jest mechanizm fizjologiczno-biochemiczny, w tej chwili dość dobrze udokumentowany jest tzw. model sterydowy różnicowania się gonad, ale to raczej nie na to forum. Natomiast taki typ różnicowania płci ma swoje konsekwencje ekologiczne i ewolucyjne. Np. badania morskich żółwi Caretta caretta ujawniły, że 94% trzyletnich młodych to samice ! Globalne ocieplenie może w ogóle wyeliminować samce ! Inne badania sugerują, że wzrost temperatury otoczenia powyżej 4 stopni może wyeliminować samce u słodkowodnego żółwia malowanego Chrysemys picta (piękny żółwik). Dla terrarystów to zjawisko też może mieć spore znaczenie bo można zaplanować płeć u przyszłego potomstwa inkubując jaja w określonych temperaturach. Zwykle robi się tak najczęściej u żółwi i u dobrze zbadanego pod tym względem gekona lamparciego.